Анотація
Мета. Дослідити релевантність доопераційних методів візуалізації на основі застосування інтраопераційної ультразвукової діагностики (ІОУЗД) як методу «останньої перевірки» під час хірургічного лікування пацієнтів із метастазами колоректального раку в печінку (МКРП).
Матеріали та методи. Проведено одномоментне поперечне дослідження. Виконано аналіз результатів лікування 59 пацієнтів із МКРП на базі КНП «Київський міський клінічний онкологічний центр» у 2024-2025 рр. із встановленим клініко-рентгенологічним діагнозом, підтвердженим інструментально шляхом проведення мультиспіральної комп’ютерної томографії (МСКТ) органів грудної клітки, черевної порожнини та малого таза з внутрішньовенним контрастуванням та/або магнітно-резонансної томографії (МРТ) органів черевної порожнини з внутрішньовенним контрастуванням, а також гістологічним дослідженням післяопераційного матеріалу. Пацієнтам із МКРП рутинно виконували ІОУЗД. Критеріями включення до дослідження були наявність резектабельних МКРП та відсутність абсолютних протипоказань до хірургічного лікування.
Результати. За допомогою ІОУЗД у 5 (8%) пацієнтів додатково виявлено 7 метастазів, не ідентифікованих під час передопераційної візуалізації, що призвело до зміни хірургічної тактики. При порівнянні пацієнтів із та без додатково виявлених метастазів статистично значущих відмінностей за віком, статтю, локалізацією первинної пухлини та варіантом передопераційної візуалізації не виявлено. На основі отриманих даних побудовано модель логістичної регресії для виявлення факторів, які вплинули на виявлення нових метастазів. За результатами логістичної регресії найбільш ймовірними факторами, які вплинули на виявлення нових метастазів, були тип метастазів, кількість метастазів та інтервал між МСКТ й оперативним втручанням. Регресійний аналіз показав, що більша кількість та синхронний характер метастазів асоціювалися з вищою ймовірністю додаткового інтраопераційного виявлення вогнищ. Часовий інтервал між МСКТ та операцією також мав позитивну асоціацію з ризиком нерелевантності доопераційних даних. Для вибору оптимального граничного значення було використано метод розрахунку індексу Юдена. Оптимальна межа релевантності МСКТ становила 29 днів.
Висновки. Згідно з даними цього дослідження, найбільш оптимальним виглядає виконання оперативного втручання протягом 29 діб після останньої МСКТ, оскільки після цього терміну частота додаткових інтраопераційних знахідок зростає.
Посилання
Haque, U., Bukhari, M. H., Fiedler, N., Wang, S., Korzh, O., Espinoza, J., Ahmad, M., Holovanova, I., Chumachenko, T., Marchak, O., Chumachenko, D., Ulvi, O., Sikder, I. U., Hubenko, H., & Barrett, E. S. (2024). A Comparison of Ukrainian Hospital Services and Functions Before and During the Russia-Ukraine War. JAMA Health Forum, 5(5), e240901. https://doi.org/10.1001/jamahealthforum.2024.0901
Bray, F., Laversanne, M., Sung, H., Ferlay, J., Siegel, R. L., Soerjomataram, I., & Jemal, A. (2024). Global cancer statistics 2022: GLOBOCAN estimates of incidence and mortality worldwide for 36 cancers in 185 countries. CA: A Cancer Journal for Clinicians, 74(3), 229—263. https://doi.org/10.3322/caac.21834
Tzeng, C.-W. D., & Aloia, T. A. (2013). Colorectal Liver Metastases. Journal of Gastrointestinal Surgery, 17(1), 195—202. https://doi.org/10.1007/s11605-012-2022-3
Choti, M. A., Sitzmann, J. V., Tiburi, M. F., Sumetchotimetha, W., Rangsin, R., Schulick, R. D., Lillemoe, K. D., Yeo, C. J., & Cameron, J. L. (2002). Trends in Long-Term Survival Following Liver Resection for Hepatic Colorectal Metastases: Annals of Surgery, 235(6), 759—766. https://doi.org/10.1097/00000658-200206000-00002
Raikwar, D. S., & Shrotriya, D. R. (2024). Comparative Analysis of MRI and CT Imaging in Diagnosing Liver Lesions in Adults.
Raman, S. P., Reddy, S., Weiss, M. J., Manos, L. L., Cameron, J. L., Zheng, L., Herman, J. M., Hruban, R. H., Fishman, E. K., & Wolfgang, C. L. (2015). Impact of the Time Interval Between MDCT Imaging and Surgery on the Accuracy of Identifying Metastatic Disease in Patients With Pancreatic Cancer. American Journal of Roentgenology, 204(1), W37—W42. https://doi.org/10.2214/AJR.13.12439
Yang, S., Hongjinda, S., Hanna, S. S., Gallinger, S., Wei, A. C., Kiss, A., & Law, C. (2010). Utility of preoperative imaging in evaluating colorectal liver metastases declines over time. HPB, 12(9), 605—609. https://doi.org/10.1111/j.1477-2574.2010.00202.x
Al-Hawary, M. M., Francis, I. R., Chari, S. T., Fishman, E. K., Hough, D. M., Lu, D. S., Macari, M., Megibow, A. J., Miller, F. H., Mortele, K. J., Merchant, N. B., Minter, R. M., Tamm, E. P., Sahani, D. V., & Simeone, D. M. (2014). Pancreatic Ductal Adenocarcinoma Radiology Reporting Template: Consensus Statement of the Society of Abdominal Radiology and the American Pancreatic Association. Radiology, 270(1), 248—260. https://doi.org/10.1148/radiol.13131184
Pawlik, T. M., Schulick, R. D., & Choti, M. A. (2008). Expanding Criteria for Resectability of Colorectal Liver Metastases. The Oncologist, 13(1), 51—64. https://doi.org/10.1634/theoncologist.2007-0142
Amavasya, V. V., & Aroori, S. (2025). How I do it: The technique of intraoperative ultrasound of the liver using the ligamentum venosum as the landmark. Journal of Gastrointestinal Surgery, 29(8), 102104. https://doi.org/10.1016/j.gassur.2025.102104
Rocha, F. G., & Helton, W. S. (2012). Resectability of colorectal liver metastases: An evolving definition. HPB, 14(5), 283—284. https://doi.org/10.1111/j.1477-2574.2012.00451.x
Wang, K., Liu, Y., Hao, M., Li, H., Liang, X., Yuan, D., & Ding, L. (2023). Clinical outcomes of parenchymal-sparing versus anatomic resection for colorectal liver metastases: A systematic review and meta-analysis. World Journal of Surgical Oncology, 21(1), 241. https://doi.org/10.1186/s12957-023-03127-1
Majno, P., Mentha, G., Toso, C., Morel, P., Peitgen, H. O., & Fasel, J. H. D. (2014). Anatomy of the liver: An outline with three levels of complexity – A further step towards tailored territorial liver resections. Journal of Hepatology, 60(3), 654—662. https://doi.org/10.1016/j.jhep.2013.10.026
Hagopian, E. J. (2020). Liver ultrasound: A key procedure in the surgeon’s toolbox. Journal of Surgical Oncology, 122(1), 61—69. https://doi.org/10.1002/jso.25908
Hata, S., Imamura, H., Aoki, T., Hashimoto, T., Akahane, M., Hasegawa, K., Bekku, Y., Sugawara, Y., Makuuchi, M., & Kokudo, N. (2011). Value of Visual Inspection, Bimanual Palpation, and Intraoperative Ultrasonography During Hepatic Resection for Liver Metastases of Colorectal Carcinoma. World Journal of Surgery, 35(12), 2779—2787. https://doi.org/10.1007/s00268-011-1264-7
Tamandl, D., Herberger, B., Gruenberger, B., Schoppmann, S. F., Puhalla, H., Schindl, M., Schima, W., Jakesz, R., & Gruenberger, T. (2008). Adequate preoperative staging rarely leads to a change of intraoperative strategy in patients undergoing surgery for colorectal cancer liver metastases. Surgery, 143(5), 648—657. https://doi.org/10.1016/j.surg.2007.11.020
Valls, C., Andía, E., Sánchez, A., Gumà, A., Figueras, J., Torras, J., & Serrano, T. (2001). Hepatic Metastases from Colorectal Cancer: Preoperative Detection and Assessment of Resectability with Helical CT. Radiology, 218(1), 55—60. https://doi.org/10.1148/radiology.218.1.r01dc1155
Blyth, S., Blakeborough, A., Peterson, M., Cameron, I., & Majeed, A. (2008). Sensitivity of Magnetic Resonance Imaging in the Detection of Colorectal Liver Metastases. The Annals of The Royal College of Surgeons of England, 90(1), 25—28. https://doi.org/10.1308/003588408X242303
Caglevic, C., Rolfo, C., Gil-Bazo, I., Cardona, A., Sapunar, J., Hirsch, F. R., Gandara, D. R., Morgan, G., Novello, S., Garassino, M.-C., Mountzios, G., Leighl, N. B., Bretel, D., Arrieta, O., Addeo, A., Liu, S. V., Corrales, L., Subbiah, V., Aboitiz, F., … Zielinski, C. (2022). The Armed Conflict and the Impact on Patients With Cancer in Ukraine: Urgent Considerations. JCO Global Oncology, (8), e2200123. https://doi.org/10.1200/GO.22.00123
Calistri, L., Rastrelli, V., Nardi, C., Maraghelli, D., Vidali, S., Pietragalla, M., & Colagrande, S. (2021). Imaging of the chemotherapy-induced hepatic damage: Yellow liver, blue liver, and pseudocirrhosis. World Journal of Gastroenterology, 27(46), 7866—7893. https://doi.org/10.3748/wjg.v27.i46.7866
Görgec, B., Verpalen, I. M., Sijberden, J. P., Abu Hilal, M., Bipat, S., Verhoef, C., Swijnenburg, R.-J., Besselink, M. G., & Stoker, J. (2024). Added Value of Liver MRI in Patients Eligible for Surgical Resection or Ablation of Colorectal Liver Metastases Based on CT: A Systematic Review and Meta-Analysis. Annals of Surgery Open, 5(1), e401. https://doi.org/10.1097/AS9.0000000000000401

Ця робота ліцензується відповідно до Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.

